De CIA waarschuwde onlangs dat Rusland Spanje kan aanvallen met drones vanaf schepen op de Middellandse Zee. Technisch haalbaar, maar de verwachte schade blijft beperkt.
Spanje beschikt over antidronesystemen, maar deze dekken het land nog niet volledig. Volgens het rapport, dat na een geheim bezoek van CIA‑directeur John Ratcliffe aan Moskou op 25 augustus is verschenen, zou Rusland goedkope Gerbera‑drones in containers op koopvaardijschepen verbergen en ze vanaf de Middellandse Zee lanceren.
De Gerbera is een lichte drone van multiplex en schuim, kost minder dan 9.000 euro, vliegt 160 km/u en heeft een bereik tot 600 km. Met een catapult kan hij vanaf een container op een gewone koopvaarder worden afgevuurd.
Rusland heeft al in februari een drone vanaf een Russisch schip in de Sont laten opstijgen. Een drone die 150 km uit de kust vertrekt, doet er bij die snelheid ongeveer 56 minuten over.
De verwachte schade is klein, maar een gesloten luchthaven of een brand levert precies het effect op waarop Moskou zou mikken. De Spaanse landmacht heeft de systemen CERVUS en ARACNE, die radar, camera’s en stoorzenders combineren.
ARACNE III kan een drone ook fysiek neerhalen. In december 2024 bestelde het ministerie veertien ARACNE‑eenheden voor 36,5 miljoen euro, maar deze waren bedoeld voor Spaanse troepen in het buitenland, niet voor de kust bij Almería.
Het ministerie koos recentelijk dezelfde bedrijven, Indra en Escribano, voor een vervolgprogramma, zonder bedrag of planning. Het Spaanse bedrijf Integrasys stelt dat een eerste antidronebarrière boven gevoelige plekken binnen ongeveer een maand kan staan en het hele land binnen drie tot vier maanden, zodra Madrid groen licht geeft.
Een Britse analist, Keir Giles, noemt Spanje een land zonder samenhangende luchtverdediging. Zware systemen als Patriot en NASAMS bestaan, maar een dure raket op een drone van enkele duizenden euro’s is een slechte ruil.
Eerst zien, dan pas schieten. De Escuadrones de Vigilancia Aérea volgen het luchtruim dag en nacht en sturen hun radargegevens naar Torrejón.
Van 21 tot en met 25 september oefenden luchtmacht, landmacht en marine in Málaga en de Alboránzee onder de naam Eagle Eye 26‑03. Zes F‑18’s stonden klaar om binnen vijftien minuten op te stijgen.
De oefening was al gepland en staat los van de CIA‑melding. Stoorzenders en valse GPS‑signalen kunnen drones laten afdwalen, al krijgen nieuwe Gerbera’s stoorbestendige ontvangers.
Lukt dat niet, dan zijn er de vijf F‑100‑fregatten van de Armada met Aegis‑radar en luchtafweerraketten. Een van hen, de Méndez Núñez, voer tijdens de oefening door de Alboránzee.
Spaanse F‑18’s bewaken ook al het luchtruim boven Roemenië, en Spanje deelt radargegevens binnen de NAVO. Officieel bestaat er geen lijst, dus dit blijft analyse.
De Europese commissaris voor Defensie Andrius Kubilius waarschuwde dat Rusland gemakkelijk drones op Spaanse luchthavens kan afsturen en zo het toerisme raakt. Drones kunnen een luchthaven lamleggen, bleek al toen Alicante‑Elche in oktober bijna twee uur dichtging.
Verder gelden raffinaderijen zoals Escombreras bij Cartagena, gasterminals, het elektriciteitsnet en havens als Barcelona, Valencia en Algeciras als kwetsbare punten. Militair liggen Rota en Morón gevoelig, de twee Amerikaanse bases op Spaans grondgebied.
Wie in Spanje woont of er regelmatig vliegt, merkt een drone‑incident als eerste aan een gesloten luchthaven en dus aan vertraging, niet aan explosies.
