Spanje wil de resterende 25,9 miljard euro uit het Europese herstelfonds binnenhalen. De Europese Commissie zal het geld alleen uitbetalen als de regering de afgesproken hervormingen doorvoert. Een van de hervormingen die nu in de laatste onderhandelingsronde wordt aangeboden, is een nieuw decreet met strengere regels voor datacenters.
Het decreet moet snel komen, want op 29 november gaan de Spanjaarden naar de stembus. De regering heeft op 30 september de laatste betalingsaanvraag van het herstelplan ingediend. Aan de 25,9 miljard euro zijn 148 mijlpalen gekoppeld. De Commissie heeft tot 31 december om alles te beoordelen.
Volgens bronnen binnen de regering, die El País sprak, wordt het besluit al in november verwacht. Spanje beloofde veel, maar niet alles kwam er ook. De geplande belastingverhoging op diesel ging niet door, maar in plaats daarvan bood Spanje andere maatregelen aan, waaronder het decreet voor datacenters.
Het decreet is onderdeel van een grotere mijlpaal in de onderhandelingen. Er is haast voor de verkiezingen; Spanje hoopt het decreet nog voor de aangekondigde verkiezingen goed te keuren. Een groot deel van de procedure is al doorlopen: de mededingingsautoriteit CNMC heeft haar advies gegeven, daarna moet de Raad van State er nog naar kijken, voordat de ministerraad het definitief kan vaststellen.
De regels gelden voor grote datacenters met een aansluiting van minstens één megawatt en betreffen een zuinige omgang met energie en water. Het meest omstreden punt is dat nieuwe datacenters minstens 80 % van hun verbruik met nieuwe groene stroom moeten dekken en dit elk uur moeten aantonen. De stroom kan afkomstig zijn van eigen zonnepanelen of windturbines, of via langlopende contracten met producenten van duurzame stroom. De installaties moeten wel in Spanje staan.
Deze eis per uur dwars de datacenters, omdat ze dag en nacht draaien, terwijl de zon ’s nachts niet schijnt en de wind niet altijd waait. Houdt een datacenter zich niet aan de regels, loopt het het risico zijn recht op een stroomnetaansluiting kwijt te raken, wat investeerders afschrikt. De eis had al tot gevolg dat energiebedrijf Ignis zijn beursgang in de ijskast zette.
Ook de eisen rond digitale soevereiniteit worden niet enthousiast ontvangen. Datacenters moeten worden beheerd door bedrijven die in de Europese Unie zijn gevestigd. Bepaalde gegevens over hun werking moeten binnen de EU blijven. Ze moeten zich bovendien beschermen tegen toegang door autoriteiten van landen buiten Europa, als die toegang niet onder Europees recht valt.
AI-toepassingen zoals chatbots draaien in datacenters die veel stroom verbruiken. Met de snelle groei van AI slurpen datacenters steeds meer stroom. Op momenten dat er onvoldoende groene stroom beschikbaar is, moeten gascentrales bijspringen, waardoor stroom duurder wordt en de extra kosten bij alle stroomverbruikers terechtkomen. Premier Sánchez wil dat Spanje datacenters aantrekt, maar niet ten koste van gewone stroomverbruikers.
De nieuwe regels zijn ook een van de veertien kernprojecten van IA360, het Spaanse plan voor kunstmatige intelligentie. De bedrijven zelf zijn niet blij met de voorgestelde regels, want ze zien investeringen in gevaar komen. Brancheorganisatie SpainDC, met leden als Amazon, Microsoft, Google en Merlin Properties, noemt hierbij een bedrag van 9 miljard euro. De sector verwacht in totaal tot 2030 bijna 67 miljard euro in Spaanse datacenters te steken. Denk tank Fedea sprak zich deze week uit tegen een groot deel van het voorstel.
