Spanje telt bijna 4.600 verzorgingshuizen met ongeveer 350.000 plaatsen, waarvan 66 % particuliere instellingen. Een plek in een privé‑tehuis kost gemiddeld ruim 2.150 euro per maand, terwijl publieke plaatsen schaars zijn en de bijdrage afhangt van het inkomen. Een nieuwe wet, goedgekeurd op 16 september 2023, versterkt het beleid om ouderen thuis te laten blijven wonen.
De bevolking vergrijst snel: meer dan een vijfde is 65 jaar of ouder, en het aandeel groeit naar 30 % in 2050. De zorg voor ouderen wordt beheerd door de autonome regio’s, met grote regionale verschillen. Volgens het Imserso‑census van 2025 zijn er 4.596 residencias met 348.567 plaatsen, oftewel vier per honderd 65‑plussers.
In 2026 kost een particuliere plek gemiddeld 2.200 euro per maand, bijna 2 % meer dan het voorgaande jaar. Een eenpersoonskamer met eigen badkamer kost gemiddeld 2.466 euro, en particuliere huizen in Barcelona liggen rond de 2.500 euro. De hoogste kosten zien zich in het Baskenland (2.758 euro), gevolgd door Catalonië (2.286 euro) en Madrid (2.245 euro). Extremadura heeft de laagste prijs, 1.750 euro.
Het aanbod varieert sterk: Castilië en León hebben een overschot van meer dan 16.700 plaatsen, terwijl Andalusië en de Comunidad Valenciana een tekort hebben van respectievelijk 36.000 en 27.000 plaatsen, gemeten aan de norm van vijf plaatsen per honderd ouderen.
Voor een publieke plek moet men minstens 65 jaar zijn; de gemiddelde instapleeftijd is rond de 82 jaar en de gemiddelde bewoner is 85 jaar, vaak zwaar zorgafhankelijk en medicatie-intensief. De meeste Spanjaarden proberen zo lang mogelijk thuis te blijven.
Het beleid ondersteunt thuiszorg via een beoordeling van de sociale diensten, gevolgd door een zorgplan met bijvoorbeeld thuishulp, teleasistencia of een dagcentrum. De hervorming maakt teleasistencia een recht voor iedereen met erkende afhankelijkheid, laat diensten combineren en staat toe dat thuishulp mee gaat naar de dokter of supermarkt. Een vriend of buur kan erkend mantelzorger worden.
De beslistermijn is verkort van zes naar drie maanden, en de staat draagt voortaan de helft van de kosten, met 6,2 miljard euro extra in 2026 en 2027. Werknemers die voor een familielid stoppen, kunnen via een speciale regeling hun pensioenrechten behouden. Buitenlanders moeten vijf jaar legaal in Spanje wonen, waarvan de laatste twee direct voor de aanvraag.
Nieuwe woonvormen ontstaan tussen thuis en tehuis. Cohousing biedt elke bewoner een eigen woning, terwijl gemeenschappelijke keuken, tuin en zorgruimtes gedeeld worden; er zijn meer dan tachtig projecten, vaak als coöperatie. Senior living levert eigen appartementen met voorzieningen en zorg in de buurt, en de sector wordt naar 2030 verdubbeld.
