Op maandag 12 oktober viert Spanje een nationale feestdag die bekend staat als de Día de la Hispanidad. De datum is gekozen omdat op 12 oktober 1492 de Spaanse ontdekkingsreiziger Christopher Columbus aan de kust van het huidige Amerika voor anker ging, een gebeurtenis die het begin van de Europese kolonisatie van het continent markeerde.
De officiële status van de dag werd in 1892 vastgelegd door een koninklijk besluit van regent Maria Cristina de Habsburgo-Lorena, op voorstel van president Antonio Cánovas del Castillo. In 1987 werd de feestdag opnieuw vastgelegd in een wet, waarbij de term ‘Día de la Hispanidad’ officieel werd afgeschaft, maar in het dagelijks taalgebruik nog steeds wordt gebruikt.
De viering is vooral bekend om het militaire parade in Madrid. De parade, die om 11 uur op de Paseo de la Castellana begint, toont een diversiteit aan troepen, waaronder het leger, de marine, de Guardia Civil en de nationale politie. De parade wordt geleid door koning Felipe VI en koningin Letizia, en er zijn vaak ook vertegenwoordigers van de 17 autonome gemeenschappen aanwezig.
Naast het militaire vertoon vinden in veel steden lokale vieringen plaats, vaak gericht op de banden met de Spaanstalige wereld. In Madrid wordt jaarlijks een festival georganiseerd dat muziek, dans en gastronomie uit verschillende Spaanstalige landen presenteert.
De betekenis van de feestdag is de afgelopen jaren steeds meer omstreden. Terwijl sommigen de dag zien als een viering van de Spaanse cultuur en de historische connectie met Latijns-Amerika, wijzen anderen op de koloniale onderdrukking en het verlies van inheemse culturen. De controverse heeft geleid tot aanpassingen in andere landen: Argentinië heeft de Día de la Hispanidad vervangen door de Día de la Diversidad, Bolivia door de Dag van de Dekolonisatie, en Chili door de Dag van de Ontmoeting tussen Twee Werelden.
In Spanje zijn er ook pogingen geweest om de dag een andere betekenis te geven, zoals de introductie van de Wipala in Madrid en de Dag van de Inheemse Weerstand in Navarra. Deze initiatieven illustreren de uiteenlopende perspectieven op een gebeurtenis die zowel een bron van nationale trots als een herinnering aan koloniale pijn is.
