Op 10 oktober 2025 meldde het eilandbestuur van Ibiza, de Consell d’Eivissa, opnieuw sporen van rituelen in de grot Es Culleram. De rotsen waren bedekt met rottend fruit, verbrandingsresten en dikke lagen kaarsvet. Volgens de Consell vereren sommige bezoekers de godin Tanit, de belangrijkste godin van de Carthagers, en laten ze brandende kaarsen achter in een gebied met struiken en bomen. Een enkele kaars kan in de droge natuur een bosbrand veroorzaken.
Dit is niet de eerste keer dat de Consell alarm heeft geschoten. In augustus 2025 werd een kampvuur vlak bij de ingang van de grot geconstateerd, midden in het seizoen met hoog brandrisico. De lokale krant Diario de Ibiza en andere media hebben de zaak eveneens behandeld.
Sara Ramon, verantwoordelijke voor Patrimonio bij de Consell, verklaarde dat de situatie niet langer te tolereren is. Ze benadrukte dat mensen onder het mom van aanbidding een van de belangrijkste archeologische vindplaatsen van het eiland beschadigen en de omringende natuur in gevaar brengen. “Je kunt een godheid niet eren door haar heiligdom te vernielen,” zei ze.
Es Culleram is het grootste antieke heiligdom van Ibiza. Archeologen hebben rituele activiteit tussen de vierde en tweede eeuw voor Christus vastgesteld. De grot werd in 1907 ontdekt en leverde honderden terracotta beeldjes op, veel daarvan vrouwenfiguren die men met Tanit verbindt. Sinds 1994 heeft de plek de status Bien de Interés Cultural. Volgens Spaanse media is het het enige Punische heiligdom met inscripties die Tanit onomstotelijk noemen. De grot ligt op ongeveer 150 meter hoogte en staat symbool voor het Punische erfgoed van het eiland.
Het Consell wijst erop dat de huidige neopaganistische bijeenkomsten niets te maken hebben met de oude rituelen. Er bestaat geen betrouwbare documentatie over hoe de rituelen er toen uitzagen. Wat wel vaststaat, is dat de bijeenkomsten kaarsen, wierook en afval achterlaten, zowel in de grot als eromheen. Het bestuur doet een beroep op de verantwoordelijkheid van iedereen die de plek bezoekt.
Op Ibiza kunnen overtreders in beschermde gebieden hoge boetes krijgen. Een kampeerautobezitter riskeerde een boete van 40.000 euro na het parkeren zonder toestemming. Bij Sa Caleta liggen tientallen illegale dierengraven in het natuurpark ses Salines, een probleem dat nog niet adequaat wordt beheerd. Nederland vormt een groeiende markt op Ibiza; in juni steeg het aantal Nederlandse bezoekers met bijna 10 percent.
Voor een bezoek aan Es Culleram is het verstandig om bij de Consell na te gaan of de grot toegankelijk is, want het hek is eerder om technische redenen gesloten. Bewoners en frequente bezoekers worden geadviseerd om kaarsen, wierook en offers thuis te laten, omdat elk vuur in de droge natuur gevolgen kan hebben.
